De Amerikaanse Burgeroorlog

De Amerikaanse Burgeroorlog, die in het Engels wordt aangeduid als de Civil War en ook wel War between the States wordt genoemd duurde vier jaar, van 1861 tot 1865. De oorlog woedde tussen de Noordelijke en de Zuidelijke staten. Zoals dat in die tijd ging bestond de oorlog uit diverse veldslagen. Zelfs nadat Generaal Lee zich namens de zuidelijke staten in april 1865 had overgegeven, vond er in mei 1865 nog een veldslag bij Palmito Ranch in Texas nog een veldslag plaats.

De oorzaken van de burgeroorlog

Er waren veel oorzaken die uiteindelijk tot het uitbreken van de burgeroorlog leidden. Er waren sociale en economische spanningen tussen het Noorden en het Zuiden. In de zuidelijke staten was sprake van grootschalige slavernij. Het Noorden draaide voornamelijk op industrie, het Zuiden was vooral agrarisch. In het Zuiden waren veel grootgrondbezitters, in het Noorden vooral kleine boeren.

De slavernij was de inzet van de oorlog

Jarenlange onenigheid over het houden van slaven was de inzet van de oorlog. Toch is de afschaffing van de slavernij geen gevolg van de Burgeroorlog, het was eerder de oorzaak ervan. De Noordelijke staten, waar slavernij ten tijde van het begin van de burgeroorlog al niet meer voorkwam, hielpen slaven die wilden vluchten uit de zuidelijke staten door vluchtroutes en schuilplaatsen te creëren. Officieel was het helpen van slaven strafbaar in het Noorden, maar dit voorkwam niet dat er hulp bleef komen aan slaven die het er op waagden te vluchten. In Europa was de slavernij allang afgeschaft. President Lincoln schafte in 1862 de slavernij officieel af om te voorkomen dat Engeland en Frankrijk zich met de burgeroorlog in de VS zouden gaan bemoeien.

Grote economische verschillen tussen het Noorden en het Zuiden

Een belangrijke oorzaak voor het uitbreken van de burgeroorlog was dat er grote verschillen in welvaart waren tussen het Noorden en het Zuiden. In het Noorden was de industriële ontwikkeling veel sneller gegaan dan in het Zuiden. Het Noorden had veel meer fabrieken en een veel betere infrastructuur, vooral op het spoornetwerk. In het Zuiden overheerste de agrarische industrie, er werd vooral katoen en tabak geproduceerd die naar Europa werd geëxporteerd. Daarom hadden de grootgrondbezitters in het Zuiden de slaven ook nodig, want er waren veel arbeiders nodig op de plantages. Doordat het Noorden beter ontwikkeld was, konden de noordelijke staten sneller hun oorlogsindustrie op gang brengen, er werden veel meer wapens geproduceerd in het Noorden dan in het Zuiden.

Afscheiding van de Zuidelijke staten

Toen in 1860 Abraham Lincoln tot president van de VS werd gekozen zagen de Zuidelijke staten dat als een ernstige provocatie. Lincoln was tegenstander van de slavernij en had zich al verzet tegen uitbreiding van de slavernij naar het westen van de VS. South Carolina was in november 1860 de eerste staat die zich afscheidde van de VS, waarna meer zuidelijke staten volgden. North Carolina was in mei 1861 de laatste zuidelijke staat die zich aansloot bij de Geconfedereerde Staten. Niet alle zuidelijke staten sloten zich aan bij de Unie, met als belangrijkste beweegreden dat de tabaksindustrie achteruit ging vanwege bodemerosie, het belang van het houden van slaven nam daarmee af. Missouri, Virginia en Kentucky sloten zich niet aan bij de Unie. West Virginia deed dat wel en werd daarom als aparte staat toegevoegd aan de Unie. In Maryland ontstond een conflict tussen voor- en tegenstanders van aansluiting bij het Zuiden. President Lincoln stuurde troepen naar Maryland die belangrijke posities in Maryland belegerden waardoor aansluiting bij de Unie onmogelijk werd.

Waarom de oorlog vier jaar duurde

Het Noorden van de VS was op papier veel sterker dan het zuiden. Er waren meer staten en veel meer inwoners, en de industriële ontwikkeling in het Noorden was veel verder gevorderd dan in het Zuiden. Maar het Zuiden had betere militairen en de slaven werden uiteraard ingezet om in de frontlinies te vechten. Daarnaast kreeg het Zuiden steun vanuit Europa. Engeland was officieel neutraal, maar de belangen waren groot. De Engelsen waren afhankelijk van de import van katoen uit het Zuiden. Dus werden er manschappen en ook materiaal voor de oorlogsvoering aan het Zuiden geleverd door de Engelsen, tot grote woede van president Lincoln. Doordat Lincoln niet de beschikking had over goede militaire leiders, leed hij in het begin van de burgeroorlog de ene na de andere nederlaag tegen de zuidelijke staten.

De gevolgen van de burgeroorlog

Nadat in 1865 met de overgave van generaal Lee een eind kwam aan de burgeroorlog kon het puin ruimen beginnen. De gevolgen van vier jaar oorlog waren rampzalig. Het zuiden van de VS was een ruïne, niet alleen door veldslagen, maar ook sociaal economisch. In het zuiden waren ruim 258.000 doden gevallen, in het Noorden zo’n 360.000. Ook al was de oorlog voorbij, de haat tussen de zuidelijke en de noordelijke staten was een eeuw later nog altijd merkbaar. Tegen het einde van de burgeroorlog werd president Lincoln vermoord, hij werd opgevolgd door Johnson, die een verwoede poging deed om na het formele einde van de oorlog het Zuiden weer op te bouwen. Er werden vanuit het Noorden ondernemers en onderwijzers naar het Zuiden gestuurd om te helpen bij de wederopbouw. Deze werden echter door het Zuiden gewantrouwd, mede om deze reden werd de beruchte Ku Klux Klan opgericht, die als ideologie had de rechten van de blanken boven die van de voormalige slaven te beschermen.

Na de burgeroorlog

Veranderingen en verbeteringen gingen niet erg snel na het einde van de burgeroorlog. De slavernij was weliswaar afgeschaft, maar rechten voor zwarten kwamen er niet. Sterker nog, in de loop der jaren werd de scheiding tussen blank en zwart alleen maar groter. Zwarten mochten alleen voor blanken werken, er kwamen aparte winkels, scholen, bussen en toiletten voor blank en zwart. Zwarten en blanken woonden ook in aparte wijken en de armoede onder de voormalige slaven was groot. Pas in de jaren 60 van de twintigste eeuw kwam er in rap tempo verbetering in de situatie van de Zuidelijke staten. Lyndon B. Johnson werd de eerste president uit een zuidelijke staat, Atlanta werd een wereldstad, de thuishaven van CNN en Coca Cola en ook andere zuidelijke staten als Georgia, Tennessee en Florida behoren tegenwoordig tot de rijkere staten van de VS.